محمد حسين عقيلى خراسانى شيرازى

1110

قرابادين كبير ( مجمع الجوامع وذخائر التراكيب ) ( فارسى )

يك درم است و در نسخهء ديكر بجاى دارفلفل دارچينى است و بجاى قرفه قرنفل شربتى از يك مثقال تا دو مثقال [ جوارش عود منقول از اختيارات بديعى ] جوارش عود منقول از اختيارات بديعى كفته كه اين جوارش مستعمل من است هاضمه را قوت دهد و معده را قوى كرداند و اشتهاى طعام آورد و بلغم و رطوبات را دفع كند و بادها بشكند و پيران را موافق باشد صنعت آن عود قمارى خام پنج درم پوست اترج قرنفل مصطكى بسباسه از هريك سه درم قاقلهء كبار سنبل الطّيب قرفة الطيب از هريك دو درم زعفران يك مثقال و در نسخهء ديكر يك درم و نيم است جوزبوا زنجبيل دارفلفل از هريك يك درم نبات سفيد دو من بدستور مرتب سازند و در نسخهء ديكر در اين جوارش نبات سفيد به وزن مجموع ادويه و عسل مصفّى دو وزن مجموع ادويه است كوفته و بيخته وزن نموده جوارش سازند شربتى دو درم تا دو مثقال جوارش عود منقول از قرابادين كوتوالى معده را قوى كرداند و قئ بازدارد و نفخ بشكند صنعت آن عود خام دو مثقال مصطكى رومى دو درم نارمشك يك درم و نيم زعفران يك درم شكر سفيد يكمن بدستور جوارش سازند شربتى دو مثقال جوارش عود به نسخهء ديكر معده را قوت دهد و نفخ و بادها را بشكند صنعت آن عود قمارى خام غنچهء كل سرخ منزوع الاقماع از هريك يك درم بسباسه قرنفل از هريك نيم درم شكر سفيد نيمن ادويه را كوفته و بيخته شكر را بكلاب سوده بقوام آورده ادويه را بان بسرشند [ جوارش عود به نسخهء ديگر تسخين معده كند و معده را قوت دهد ] جوارش عود به نسخهء ديكر تسخين معده كند و معده را قوت دهد و قى بازدارد و اسهال را مفيد باشد و نفخ بشكند و كرانى سر را ببرد ض صنعت آن عود قمارى خام يك مثقال قاقلهء صغار و كبار زنجبيل از هريك يك درم نارمشك خيربوا دارچينى انيسون از هريك چهار درم كوفته و بيخته پنجاه درم شكر عسكرى را بقوام آورده اجزا را بان بسرشند شربتى از يك درم تا دو درم جوارش عود ديكر صنعت آن عود هندى پنج درم قرنفل دو درم سنبل الطيب يك درم نبات سفيد يكمن بكلاب حل كرده بقوام آورده ادويه را كوفته و بيخته بان بسرشند جوارش عود ديكر صنعت آن عود قمارى خام سه درم قاقلهء كبار سنبل الطيب دارفلفل قرفة الطيب قرنفل زعفران از هريك دو درم مصطكى رومى چهار درم مشك تبتى يك درم قند سفيد يك‌صد درم بدستور مقرر معجون سازند جوارش عود منقول از مرحمت و غفران پناه سيادت و نجابت دستكاه حكيم سليمن قدس سرّه صنعت آن عود هندى خام پوست اترج از هريك پنج مثقال قرنفل چهار مثقال قاقلهء كبار قرفة الطيب سنبل الطيب از هريك دو مثقال مصطكى رومى بسباسه از هريك سه مثقال زنجبيل جوزبوا دارفلفل زعفران از هريك يك مثقال نبات سفيد يكمن بدستور مرتّب نمايند [ جوارش عود معروف به سكر ] جوارش عود ابن جزله كفته كه اين جوارش را سكر نيز كويند معده را كرم كرداند و قوت هاضمه را مدد دهد و بلغم و رطوبت كه در معده باشد دفع كند و ناكواريدن طعام را سود دارد صنعت آن عود هندى سه درم سنبل الطيب مصطكى رومى جوزبوا بسباسه قرنفل از هريك يك درم انيسون تخم كرفس از هريك نيم درم پوست هليلهء كابلى دو درم قاقله كبابهء چينى زنجبيل دارچينى زعفران دارفلفل فلفل كرد از هريك يك درم و نيم كوفته و بيخته شكر سفيد نيمن شكر را در پاتيل كرده باتش ملايم بعد از آنكه قدرى كلاب در آن كرده باشند و كف آن را بكيرند و بقوام اورند و ادويه را در آن ريزند و برهم زنند و در سينى مس تازه قلعى كرده پاكيزه كرده بعد از آنكه سينى را بروغن بادام شيرين يا بنفشه بادام چرب كرده باشند ريزند و بكذارند تا سرد شود ببرند و به كار دراورند و اكر بعوض شكر عسل كنند بهتر است جوارش عود اهليلجى صنعت آن پوست هليلهء زرد پوست هليلهء كابلى هليلهء سياه املهء منقى پوست بليله غنچهء كل سرخ از هريك پنج مثقال مصطكى رومى سه مثقال اسارون شامى اذخر مكى از هريك دو مثقال عود قمارى خام هفت مثقال مشك تبتى خالص نيم مثقال كوفته و بيخته با يك‌صد و بيست مثقال عسل مصفّى بقوام آورده بسرشند شربتى دو مثقال جوارش عود اهليلجى ديكر صنعت آن عود قمارى خام سه مثقال پوست هليلهء زرد پوست هليلهء كابلى املهء منقى از هريك پنج مثقال نمك هندى تربد سفيد مدبّر سقمونياى مشوى از هريك يك مثقال قرفة الطيب قاقلهء كبار دانهء هيل‌بوا قرنفل مصطكى كبابهء چينى زعفران اسارون شامى اذخر مكى كل سرخ نارمشك از هريك دو مثقال نبات سفيد دو مثقال عنبر اشهب مشك تبتى از هريك نيم مثقال كوفته و بيخته بروغن بادام شيرين چرب نموده بعسل سفيد مصفّى بقوام آورده سه وزن ادويه بسرشند شربتى از دو مثقال تا پنج درم با كلاب بنوشند جوارش عود ترش بنسخهء منقول از حكيم عطاء اللّه ولد حكيم لطف اللّه صنعت آن عود هندى سى و دو مثقال املهء منقى دارچينى سيلانى قرنفل پوست زرد اترج زعفران بادرنجبويه سنبل الطيب مصطكى از هريك نه مثقال و نيم دانهء هيل دانهء قاقلهء كبار از هريك هفت درم شربت سيب شيرين و ترش يك‌صد و پانزده مثقال نبات سفيد چهار صد و پنجاه مثقال آب ليمو بيست و پنج مثقال ادويه را كوفته و بيخته نبات را بقوام بلند آورده در اخر آب ليمو را داخل كرده باز بقوام اورند و ادويه را بان بسرشند جوارش عود ترش ديكر صنعت آن عود هندى پنج درم قرنفل مصطكى مرواريد ناسفته زعفران از هريك يك مثقال بادرنجبويه املهء منقى جوزبوا از هريك سه مثقال قاقلهء كبار دانهء هيل از هريك دو مثقال آب سيب ترش آب به ترش آب ليمو كلاب عسل مصفى قند سفيد از هريك يك‌صد مثقال بدستور مرتّب نمايند جوارش عود ترش ديكر صنعت آن عود هندى پنج مثقال قرنفل مصطكى رومى دارچينى رازيانه پوست اترج زعفران زرنباد از هريك دو مثقال كوفته و بيخته رب سيب ترش آب ليمو كلاب عسل از هريك بيست مثقال قند سفيد چهل مثقال بدستور مرتّب نمايند جوارش عود ترش معمول اطبّاى فارس منقول از خط حكيم محمد رضا ولد حكيم سليمان شيرازى صنعت آن عود هندى دو مثقال قاقلهء كبار سنبل الطيب زعفران پوست زرد اترج قرنفل بادرنجبويه مصطكى رومى از هريك سه مثقال آب سيب ترش پنجاه مثقال كلاب يك صد مثقال آب ليمو سى مثقال قند سفيد نبات سفيد عسل سفيد از هريك پنجاه مثقال بدستور تركيب نمايند و در ظرف چينى نكاه دارند شربتى دو درم جوارش عود ترش بنسخهء ميرزا محمّد حسين طبيب كه خود تركيب نموده منقول از خط معزى اليه صنعت آن ربّ سيب ترش رب به شيرين آب‌ليمو از هريك يك‌صد مثقال كلاب پنجاه مثقال عسل مصفى و قند سفيد از هريك يك‌صد مثقال قرنفل مصطكى رومى از هريك يك مثقال بادرنجبويه سه مثقال مرواريد ناسفته يك مثقال زعفران يك مثقال عود هندى ده مثقال املهء منقى جوزبوا از هريك سه مثقال قاقله دو مثقال ادويه را كوفته و بيخته بعد از آنكه ربوب و عسل و قند را بقوام آورده باشند ادويه را بان بسرشند شربتى از يك مثقال تا يك مثقال و نيم جوارش عود ترش ميرزا محمّد حكيم صنعت آن آب ليمو چهل و پنج مثقال شقاقل آب سفرجل حامض چهل و پنج مثقال كلاب قند سفيد از هريك بيست مثقال عسل سفيد مصفّى سى مثقال مجموع را يك جا كرده باتش ملايم بجوشانند و كف آن را بكيرند و بقوام اورند پس بكيرند عود قمارى خام هشت مثقال مصطكى زعفران سنبل دارچينى قرنفل از هريك نيم مثقال كوفته و بيخته بان بسرشند و همين نسخه را اطبّاى زمان در اوزان و بعض اجزا تصرفات نموده‌اند تا به‌نحوىكه آب سيب ترش بيست مثقال آب ليمو نود مثقال كلاب پنجاه مثقال عسل و قند از هريك بيست و پنج مثقال اورده‌اند و كفته مجموع را بقوام آورده عود هندى ده درم زعفران پوست زرد اترج مصطكى از هريك دو درم قرنفل بادرنجبويه قاقله از هريك يك درم كوفته و بيخته بان بسرشند و در ظرف چينى نكاه دارند و تفاوت در نسخهاى اين است كه نسخهء اول براى ضعف معدهء كهنه‌ايست كه بادويهء متعارفه فايده نديده باشند و نسخهء اخير براى ايّام نقاهت و معدهء حار است جوارش عود ترش بنسخهء حكيم محمّد رضا ولد حكيم سليمان شيرازى ره صنعت آن عود هندى سى مثقال قاقله سنبل الطيب زعفران قرنفل